Geen huwelijkverbond meer!

Paulus schrijft dat de Heere Jezus aan het kruis iets totaal nieuws heeft gedaan: “En opdat Hij die beiden in één lichaam met God zou verzoenen door het kruis.” (Efeze 2:16)

Even daarvoor schrijft hij: “Opdat Hij die twee in Zichzelf tot één nieuwe mens zou scheppen.” (Efeze 2:15)

Door het kruis heeft Christus niet alleen vergeving gebracht, maar ook een nieuwe schepping tot stand gebracht. Jood en heiden worden niet naast elkaar geplaatst, maar samengevoegd tot één lichaam, waarvan Christus Zelf het Hoofd is.

Een lichaam heeft geen bruiloft nodig

Door de wedergeboorte zijn gelovigen deel geworden van het lichaam van Christus. Daarom zegt Paulus: “Want wij zijn leden van Zijn lichaam, van Zijn vlees en van Zijn gebeente.” (Efeze 5:30)

Deze eenheid ontstaat niet door een toekomstige huwelijksceremonie, maar door de inwoning van de Heilige Geest. Vanaf het moment dat iemand opnieuw geboren wordt, wordt hij ingelijfd in Christus. De verbinding is organisch: een Hoofd met een lichaam.

Dat maakt deze relatie fundamenteel anders dan een huwelijk. Mijn lichaam heeft nooit trouw beloofd aan mijn hoofd. Toch volgt mijn lichaam vanzelf de aanwijzingen van het hoofd. Zo wil God Zijn volk niet slechts door uiterlijke geboden leiden, maar van binnenuit vernieuwen.

Het nieuwe verbond verandert het hart

Het nieuwe verbond is daarom geen herhaling van het oude verbond, waarin de mens beloofde trouw te zijn aan God. Onder het nieuwe verbond is God Degene Die het initiatief neemt. Hij schrijft Zijn wet in het hart en geeft Zijn Geest, zodat gehoorzaamheid van binnenuit ontstaat.

De gelovige leeft niet uit eigen kracht, maar vanuit de verbinding met Christus, het Hoofd van het lichaam.

Israël zal eveneens door genade verbonden worden

Wat vandaag geldt voor de gemeente, zal in de toekomst ook werkelijkheid worden voor Israël.

De profeet Hosea laat zien dat God Zijn volk opnieuw aan Zich zal verbinden: “Ik zal u voor eeuwig tot Mijn bruid nemen…” (Hosea 2:18).

Dat betekent niet dat Israël opnieuw een huwelijk zal aangaan zoals onder het Sinaïtische verbond. Het oude huwelijk was gebaseerd op wederzijdse beloften. Israël beloofde trouw, maar bleek daartoe niet in staat.

Daarom zal God in de toekomst Zelf zorgen voor een blijvende verbinding. Niet door menselijke trouw, maar door Zijn eigen genade en trouw.

Paulus gebruikt in Romeinen 11 daarvoor een ander beeld: dat van de olijfboom. Israël wordt daar voorgesteld als de natuurlijke takken van de edele olijfboom. Door ongeloof zijn sommige natuurlijke takken weggebroken, terwijl gelovigen uit de volken als takken van een wilde olijf op de edele olijf zijn geënt (Romeinen 11:17-24).

Maar Paulus voegt daar direct aan toe dat God machtig is de natuurlijke takken opnieuw te enten. “En ook zij zullen, als zij niet in het ongeloof blijven, geënt worden; want God is machtig hen opnieuw te enten.” (Romeinen 11:23).

Het doel is niet dat er twee verschillende bomen ontstaan, maar dat er weer één olijfboom is, gevoed door dezelfde wortel. Zo laat Paulus zien dat ook het toekomstige herstel van Israël geen terugkeer is naar het oude Sinaïtische verbond, maar een herstel door genade. Israël zal opnieuw worden ingeënt in de levende boom die God Zelf onderhoudt. Niet menselijke trouw, maar Gods trouw zal de basis zijn van deze blijvende verbinding.

De ark van het verbond verdwijnt

Jeremia beschrijft deze verandering op een opvallende manier: “Men zal niet meer zeggen: De ark van het verbond van de HEERE. Zij zal niet in het hart opkomen, men zal er niet aan denken, haar niet missen en zij zal niet opnieuw gemaakt worden.” (Jeremia 3:16)

De ark hoorde bij het oude verbond dat bij de Sinaï werd gesloten. Dat verbond was gebaseerd op de verantwoordelijkheid van het volk en werd door Israël verbroken.

Wanneer God Zijn nieuwe verbond volledig vervult, zal de ark van dat oude verbond geen functie meer hebben. Zij zal niet worden teruggebracht of opnieuw gemaakt, omdat God iets beters heeft voorbereid.

De ark van Zijn verbond

Toch ziet Johannes later iets bijzonders: “En de tempel van God in de hemel werd geopend en de ark van Zijn verbond werd zichtbaar in Zijn tempel.” (Openbaring 11:19)

Hier staat niet de nadruk op de ark van het verbond, zoals Jeremia die beschrijft, maar op de ark van Zijn verbond.

Dat kleine verschil is veelzeggend. De nadruk ligt op Gods eigen initiatief. Het verbond komt niet meer voort uit de belofte van de mens, maar uit Gods eeuwige trouw. Het is Zijn verbond, afkomstig uit de hemel.

Zo komen de beelden van Paulus en Johannes samen. De opnieuw ingeënte natuurlijke takken van Israël, samen met de gelovigen uit de volken, ontvangen hun leven uit dezelfde wortel en worden verbonden door hetzelfde nieuwe verbond. Deze hemelse werkelijkheid vormt de basis waarop zowel de gemeente als Israël uiteindelijk in Christus één zullen zijn, tot eer van God.